19 yil avval: 2001-yil 11-sentabr voqealari. Dunyodagi eng katta terakt suratlarda

2001-yil 11-sentabrda Jahon Savdo Markazi binolari terroristlar tomonidan tushirilgandan soʻng Nyu-York shahrining silsilasi ustida qalin tutun koʻtarildi.

Al-Qoida terroristlar guruhi tomonidan uyushtirilgan hujumda 19 kishi 2001-yil 11-sentabrda toʻrtta yoʻlovchi samolyotini oʻgʻirlashdi.

Ikki samolyot ataylab Nyu-Yorkdagi Jahon savdo markazining minoralariga borib urildi. Yana biri Pentagonga quladi. Toʻrtinchisi, Pensilvaniya shtatidagi Shanksvill yaqinidagi dalada qulagan. Ularda taxminan 3000 kishi halok boʻldi.

Ushbu fotosuratlarda oʻsha mashʼum kunning qanday oʻtgani tasvirlangan.

Videodan olingan ushbu rasmda American Airlines Flight 11 samolyoti 8:46da Jahon savdo markazining shimoliy minorasiga urilishidan bir necha soniya oldingi holat. Bu Jahon savdo markaziga urilgan birinchi samolyot edi. 11-reys Bostondan uchib, Los-Anjelesga uchishi kerak edi.

Nyu-Yorklik aholisi alanga ichida qolgan Jahon Savdo Markaziga hayrat va qoʻrquv bilan qaramoqda.

Foto: Spencer Platt / Getty Images

Olov va tutun ichida qolgan shimoliy minora.

Foto: Jose Jimenez / Primera Hora / Getty Images

Jahon savdo markazi minoralaridan biridan bir kishi qulab tushmoqda. Richard Drew tomonidan olingan ushbu fotosuratning nashr etilishi, fotografni befarq deb oʻylagan odamlarning undan norozi ham qilgan. Drew esa bu suratni boshqacha koʻradi. Hujumlarning 10 yilligida u qulab tushgan kishini “nomaʼlum askar” deb bilishini aytgan, “u oʻsha kuni shu taqdirni boshidan kechirganlarning barchasini anglatadi”. Ayrim manbalarda falokat vaqti 200ga yaqin kishi yuqoridan yiqilib yoki binodan sakrab oʻlgan deyiladi.

Foto: Richard Drew / AP

Shimoliy minora urilganidan oʻn yetti daqiqa oʻtgach, soat 9:03da United Airlines aviakompaniyasining 175-reysi Jahon savdo markazining janubiy minorasiga uchib ketdi. Ushbu samolyot ham Bostondan Los-Anjelesga uchib ketdi.

Foto: Carmen Taylor / AP

Avliyo Patrik sobori oldidagi odamlar Jahon Savdo Markazi tomonga qarab, dahshatga tushishmoqda.

Foto: Marti Lederhandler / AP

Prezident Bush Florida shtatidagi Sarasota shahridagi boshlangʻich maktabga tashrif buyurganida, Oq uy apparati rahbari Endryu Kard AQSh prezidenti Jorj Bushning qulogʻiga pichirladi. “Amerika hujumga uchradi”, dedi u.

Foto: Pol J. Richards / AFP / Getty Images

Odamlar Sharqiy daryoning narigi tomonida yonib turgan minoralarga qarashmoqda.

Foto: Henny Ray Abrams / AFP / Getty Images

Pentagon xavfsizlik kamerasidagi kuzatuv videosida, American Airlines aviakompaniyasining 77-reysi soat 9:37 da unga qulab tushgandan soʻng, binoning janubi-gʻarbiy tomonidan yongʻin koʻtarilganini koʻrish mumkin.

Yongʻin oʻchiruvchilar Pentagon. Suratda ular olovni jilovlashga harakat qilishyapti.

Foto: Alex Wong / Getty Images

Vitse-prezident Dik Cheyni Prezidentning shoshilinch vaziyatlar markazida telefon orqali suhbatlashmoqda.

Foto: Smith Collection / Gado / Getty Images

Jahon savdo markazining janubiy minorasi soat 9:59 da qulab tushdi.

Foto: Gulnora Samoylova / AP

Bino qulab tushganda jon holatda yugurayotgan odamlar.

Foto: Suzanne Plunkett / AP

Yiqilgan binodan koʻtarilgan chang buluti Manxettenning pastki qismini oʻrab olgani sababli, ikki kishi oʻzini himoya qilmoqda.

Foto: Mario Tama / Getty Images

10:03 da United Airlines aviakompaniyasining 93-reysi Pensilvaniya shtatining Shankvill shahri yaqinidagi maydonda qulab tushdi.

Foto: Devid Maksvell / AFP / Getty Images

Harbiy avtoulovlar 93-reysning qulashi joyiga olib boradigan yoʻl boʻylab harakatlanmoqda.

Foto: Devid Maksvell / Getty Images

Prezident Bush Nebraskadagi Offutt aviabazasidan joʻnab ketgach, Air Force One bortida telefonda gaplashmoqda. U xavfsizlik nuqtayi nazaridan vaqtincha Nebraskaga uchib ketgan edi.

Foto: Eric Draper / White House / Getty Images

Jahon Savdo Markazining shimoliy minorasi soat 10:28 da qulab tushdi, birinchi hujum va ikkala minoraning qulashi orasidagi vaqt 102 minutni tashkil etgan.

Foto: Louis Lanzano / AP

Shimoliy minora qulab tushganidan soʻng, Manxetten osmoni quyuq tutun va chiqindilar buluti bilan toʻldi.

Nyu-York Daily News fotosuratkori Devid Xandsuh oyogʻini portlash vaqti sindirib olgachdan qutqaruvchilar uni olib ketmoqda.

Foto: Todd Maysel / NY Daily News

Nyu-Yorkdagi oʻt oʻchiruvchi tutun koʻtarilayotgan paytda toʻxtab qoldi.

Foto: Universal History Archive

Omon qolganlar Nyu-York koʻchalarida yugurishmoqda.

Foto: Diane Bondareff / AP

Nyu-York aholisi chang buluti ichida harakatlanmoqda.

Mening Sancetta / AP

Kongress aʼzolari Kapitoliy tepaligining sharqiy zinalarida toʻplanib, “Amerikani Tangri qoʻllasin” qoʻshigʻini kuylamoqda.

Foto: Kevin Klark / Washington Post

Jahon Savdo Markazining minoralaridan biri qulab tushganidan soʻng, ofis binosida panoh topgan Marcy Bordersning usti-boshi chang bilan qoplangan. U “chang xonim” nomi bilan tanilgan, u 2015-yilda 42-yoshida oshqozon saratonidan vafot etdi.

Foto: Stan Honda / AFP / Getty Images

Quyi Manxadagi butun boshli koʻcha chang, kul va vayronalar bilan qoplangan

Foto: Boudicon One/AP

Jahon Savdo Markazining vayrona holatda.

Foto: Aleksandre Fuchs / AP

Bush 11-sentyabr kuni kechqurun xalqqa murojaat qilishga tayyorlanmoqda: “Terroristik xurujlar bizning eng katta binolarimizning poydevorini silkitishi mumkin, ammo ular Amerika poydevoriga tegishi mumkin emas”. “Bu harakatlar temirni parchalab tashlaydi, ammo ular amerikaliklarning qatʼiyatini sindira olmaydilar“.

Frenk Jonson / The Washington Post

Hujumlardan bir kun oʻtib, Nyu-Yorkda fuqarolari sham yorugʻida yigʻilishmoqda.

Linn Jonson / National Geographic
Ulashish