Bloomberg: Putin Belorussiyani egallab olish rejasining muvaffaqiyatsizligi sabab Konstitutsiyaga oʻzgartirish kiritishni taklif qilgan

Rossiya prezidenti Vladimir Putin mamlakatni boshqarishdagi rolini susaytiradigan Konstitutsiyaga tuzatishlar kiritdi. U 2024-yildan keyin hokimiyatni saqlab qolish uchun B rejasiga aylanishi mumkin, dedi ”Bloomberg“ Kremldagi ikki manbaga tayanib. Agentlikning taʼkidlashicha, “A“ rejasi Rossiya va Belorusiyani birlashtirish boʻlgan.

Manbalarga koʻra, 15-yanvar kuni nutq soʻzlashdan bir oy oldin janob Putin Belorusiya prezidentini Ittifoq davlatini tuzish toʻgʻrisidagi kelishuvni “jonlantirish“ ga undagan. Agentlikning taʼkidlashicha, Belorussiyani egallab olish Rossiya prezidentiga yangi Ittifoq davlatining rahbari boʻlish orqali prezidentlik muddatining bekor qilinishiga yordam beradi.

Manbalarning qoʻshimcha qilishicha, ilgari birlashishni qoʻllab-quvvatlagan janob Lukashenko endi bu gʻoyaga qarshi. Rossiya va Belorusiyaning birlashishi birinchi bor 1999-yilda Rossiya sobiq prezidenti Boris Yeltsin va Aleksandr Lukashenko tomonidan muhokama qilingan.

Bloomberg maʼlumotlariga koʻra, endi Belarus prezidenti rad javobi uchun “toʻlashiga“ toʻgʻri keladi. Bu yerda gap Moskvaning Minskka imtiyozli shartlarda neft yetkazib berishni istamasligi haqida ketmoqda. Arzon neft esa “Belarus iqtisodiyotining muhim poydevori“ dir. Kremldagi manbalarning taʼkidlashicha, yetkazib berish allaqachon toʻrtdan uch qismga qisqargan va agar janob Lukashenko oʻz ishlab chiqaruvchilari bilan Rossiya neftini bozor narxlarida sotib olishga rozi boʻlmasa umuman toʻxtashi mumkin.

“Putin oʻzini dunyoning yetakchisi deb biladi va unga prezident rolidan voz kechish juda qiyin“, deydi siyosatshunos Gleb Pavlovskiy (2000-yildan 2011-yilgacha Kreml maslahatchisi). Uning soʻzlariga koʻra, Konstitutsiyaga kiritilgan oʻzgartirishlar Rossiya prezidentiga “baʼzi bir nazoratni“ berishi mumkin, ammo Belarusiya bilan birlashgan davlat Davlat kengashi rahbarining roli eng yaxshi variant.

Dekabr oyida Aleksandr Lukashenko “Exo Moskvy“ radiostansiyasiga bergan intervyusida, agar Rossiya birlashsa, Rossiya prezidenti unga Rossiya parlamentida ishlashni taklif qilganini aytdi. U buni rad etdi. “Eshiting, qanday vahshiylik, qanday ahmoqlik. Bu hech qachon boʻlmaydi va boʻlishi mumkin emas. Agar ular meni ayblab, qoʻllarimga kishan solsalar ham, bunday boʻlmaydi! ” dedi Belarusiya prezidenti.

Eslatib oʻtamiz, 2019-yil oxirida Minsk va Moskva 2020-yilgacha neft yetkazib berish toʻgʻrisida kelisha olmagan. Kelishuv yoʻqligi sababli, yanvar oyining boshlarida Rossiya xom ashyosini Belarusiya neftni qayta ishlash zavodlariga yuborishni bir necha kunga toʻxtatildi. Muqobil neft taʼminotchilarini qidirib, Belarus allaqachon Norvegiyadan 80 ming tonna neft sotib oldi. Vashingtonda mamlakatni zarur xom ashyo bilan taʼminlashga tayyorligi allaqachon eʼlon qilingan.